Đối thủ đi lệch khỏi lý thuyết ở nước thứ năm là toàn bộ phần đã học trở nên vô dụng nếu không hiểu tại sao.
Kế hoạch dở vẫn tốt hơn không có kế hoạch, vì các nước đi rời rạc không nhắm tới mục tiêu nào sẽ tự triệt tiêu lẫn nhau. Đổi một quân đang hoạt động tốt lấy một quân bị động của đối thủ là giao dịch lỗ, dù trên bảng giá trị hai quân đó ngang nhau.
Trình tự này là quy ước của khai cuộc cờ vây, vì góc cần ít quân nhất để chiếm được cùng một lượng đất. Người mạnh ở thể thức này chưa chắc mạnh ở thể thức kia, nên luyện tập cũng phải phân biệt theo mục tiêu.
Lợi thế không gian đến từ việc tốt của mình đứng xa hơn tốt đối phương, cho quân phía sau nhiều ô để điều chuyển trong khi đối thủ bị bó hẹp. Đóng thế cờ lại là cách phòng thủ khi đối phương phát triển nhanh hơn, vì thế cờ kín làm chậm mọi đòn tấn công cần đường thoáng.
Học tàn cuộc trước khai cuộc. Mã đi theo hình chữ L, hai ô một hướng rồi rẽ vuông góc sang một ô.
Mỗi nước lặp lại là một nước không dùng để phát triển quân khác, đối thủ tuân thủ nguyên tắc này sẽ ra quân nhanh hơn hẳn. Vua yếu cuối ván dễ bị chiếu bí.
Tượng trong cờ tướng đi chéo hai ô và không được qua sông, khác hẳn tượng cờ vua đi chéo không giới hạn khoảng cách. Thuộc lòng khai cuộc không thay thế được hiểu ý tưởng.
Bên đi sau chấp nhận thế trận kín để tránh biến phức tạp, đổi lại gần như không có cơ hội phản công sớm. Bên nào mở được cột giữa sẽ tạo áp lực lên tướng đối phương mà không cần điều quân, chỉ cần dọn đường là đủ.
Xe đi thẳng hàng hoặc thẳng cột, không giới hạn số ô. Luật cấm hai tướng đối mặt biến chính tướng thành một quân tấn công gián tiếp, nhiều đòn chiếu bí dựa hẳn vào điều này.
Cờ tướng có chín mươi ô, chia đôi bởi sông ở giữa bàn cờ. Tốt thông không còn tốt địch cản đường phong cấp.
Quân có thể đổi đi đổi lại nhưng tốt không đi lùi được, nên mọi nước tốt đều là quyết định vĩnh viễn trên bàn cờ. Mã biên yếu hơn mã trung tâm vì kiểm soát ít ô hơn hẳn.
Mỗi nước chiếu vô nghĩa đẩy vua họ về chỗ an toàn hơn, còn mình thì mất nhịp tấn công đã xây dựng được. Mỗi ô có tọa độ riêng nên toàn bộ ván cờ ghi lại được bằng vài dòng, đây là nền tảng của mọi tài liệu cờ.
Mã là quân chĩa đôi hiệu quả nhất vì đường đi của nó không thể bị chặn bởi bất kỳ quân nào ở giữa. Tàn cuộc vua và tốt là nền tảng phải học.
Vua trong cờ vua có thể nhập thành với xe nếu cả hai chưa từng di chuyển và không có quân cản ở giữa, đồng thời đường đi không bị chiếu. Không có cơ chế phong cấp tốt nên bên hơn quân khó chuyển lợi thế thành thắng, nhiều thế hơn quân vẫn kết thúc hòa.
Caro chuyên nghiệp cấm vài nước mở mạnh. Không có chiếu bí nên điểm dừng do hai bên tự thống nhất, sau đó mới đếm đất để xác định người thắng.
Đưa mã vào ô đó tạo ra chốt chặn vĩnh viễn trong lòng thế cờ đối phương, đây là mục tiêu chiến lược quan trọng. Cấu trúc tốt quyết định thế cờ dài hạn.
Pháo và mã phối hợp khắc nhau về đặc tính. Quân cờ vây bị bắt khi hết khí.
Đổi hết quân dẫn thẳng vào tàn cuộc thua, còn giữ nhiều quân thì vẫn còn cơ hội đối thủ mắc sai lầm. Hai tượng chiếu bí được nhưng mất nhiều nước.
Xe và pháo cùng cột tạo uy hiếp. Tượng đôi mạnh hơn tượng đơn vì kiểm soát được cả hai màu ô.
Nhập thành cánh vua an toàn hơn cánh hậu. Tướng và tướng không được đối mặt trực tiếp trên cùng một cột nếu không có quân chắn ở giữa, luật này gọi là lộ mặt tướng và bị cấm tuyệt đối.
Đổi tốt biên lấy tốt trung tâm gần như luôn có lợi. Hậu một mình không chiếu bí được vua trơ trọi.
Đơn đề mã yếu hơn bình phong mã trước pháo đầu. Chiếu bí là khi tướng bị chiếu mà không còn nước nào để thoát.
Đi tốt một ô hay lùi tượng về đôi khi mở ra đường chéo dẫn thẳng vào vua, nhận ra sớm mới kịp phòng bị. Tốt cờ tướng không được đi lùi.
Kiến thức tàn cuộc dùng được trong mọi ván, còn khai cuộc thuộc lòng chỉ có ích khi đối thủ đi đúng biến đã học. Song xa tức hai xe cùng phối hợp là thế cờ mạnh trong tàn cuộc, thường dùng để chiếu tướng liên tục cho đến khi bí.
Ở biên thì đối phương chỉ cần vây ba phía, còn ở giữa bàn thì phải vây đủ bốn hướng với nhiều quân hơn hẳn. Sĩ chỉ đi trong cung, không ra ngoài phạm vi chín ô quy định.
Thí quân đổi vật chất lấy thế trận. Mỗi nước đẩy tốt là quyết định không thể sửa, nên đẩy tốt bừa bãi tạo ra điểm yếu vĩnh viễn ở phần sân nhà.
Đây là lý do bên có pháo thường muốn giữ nhiều quân, còn bên có mã lại muốn đổi bớt để mở đường cho mã.
09-10
Chiếu vĩnh viễn liên tục mà không dứt điểm được coi là hòa theo luật lặp nước ba lần.
09-10
Ba nước lặp lại y hệt liên tiếp trong cờ vua bị tính là hòa theo luật lặp thế cờ ba lần.
09-10
Sunday
09-10
